ناظم الاسلام كرمانى
308
تاريخ بيدارى ايرانيان ( فارسى )
امروز امام جمعه همراه شد و از آقايان ديدن نمود و ( تا زمان بمباردمان مجلس امام جمعه با علماء همراه بود ) بهرجهت آقايان با نهايت جلال و احترام بمنازل خويش رسيدند آقا سيد جمال افجهء كه سوار قاطر بود و در كالسكه سوار نشد با آقا سيد جمال واعظ اول شب را با صداى صلوات و تكبير مردم بخانهء خويش رسيدند . آقا سيد جمال واعظ نخست در خانهء آقا سيد جمال افجهء ورود نمود و اندكى در آنجا مكث كرد متجاوز از سيصد نفر از مردم اجتماع كرده و او را سوار الاغ نموده باحترام تمام او را به خانه خودش كه نزديك سيد نصر الدين بود رسانيدند آقا سيد جمال واعظ بنگارنده گفت از اين ورود دانستم بهتر و بزرگتر رياسات حجة الاسلامى است و من بايد در اين رشته كار كنم تا خود را بمقام اجتهاد برسانم اين بود كه بعد از اين بناى درس خواندنرا گذارد و نزد يكى از اساتيد شروع به خواندن رسائل و فقه كرد و در اخفاء آن نهايت سعى را داشت بعضى اوقات كه شبها نزد او ميرفتم اشكالات رسائل را از بندهء نگارنده ميپرسيد و بطريق مباحثه و ايراد مطالب فقه و اصول را از نگارنده اقتباس مينمود نگارنده اگرچه مضايقه نداشتم و ليكن بطور افاده حل مشكل او را مينمودم مجملا معين حضور كه از اجزاء انجمن مخفى بود در ورود آقايان نهايت سعى و كوشش را نمود و در چراغان بازار آنچه در قوّه داشت ظاهر نمود . اعتصام السلطنه پسر معير الممالك و اشخاصى كه هواخواه امين السلطان بودند نيز خدمات خود را به آقايان ظاهر ميساختند . روز شنبه هفدهم ذى القعدة الحرام سنه 1323 مطابق با 13 ژانويه ماه فرانسه سال 1906 ميلادى و يكم شهريورماه قديم و 31 كانون الاول و 29 ديماه جلالى مردم طهران استشمام رايحهء طيبهء مقدسهء حريت را نموده و بناى ديدن از آقايانرا گذاردند فوجفوج دستهدسته بديدن آقايان ميآمدند شعراء قصائد خود را ميخواندند شب يكشنبه چراغان باشكوهى در طهران بود آقايان چند روزى گرفتار ديدوبازديد بودند شاهزادهء عين الدوله ديدن از آقايان كرد ليكن در منزل آقايان غليان و چائى از خودش صرف مينمود يعنى آبدار و قهوهچى همراه خود آورده بود از چاى خودش و قند خودش چاى آشاميد ديگر از ترس آنكه شايد او را مسموم كنند و يا آنكه براى شاهزادگى خود اين كار را اضافه بر صدور سابق كرد معلوم نبود بهرجهت علاء الدوله را از حكومت طهران معزول و شاهزادهء نير الدوله را بجايش منصوب نمود . عمده و مهمترين كارهاى غيرقانونى علاء الدوله در حكومت طهران از اين قرار است اول چوب زدن تجار كه سابقا ذكر شد دوم عصا زدن بدست خودش به آقا سيد حسن صاحب الزمانى در روزيكه نمايندگان آقايانرا در خانهء عين الدوله نگاه داشته بود يعنى دو روز قبل از ورود آقايان به شهر سوم بىاحترامى بمدبّر الممالك مدير روزنامهء تمدن كه چرا در وقتى كه كالسكهء عين الدوله از خيابان عبور كرد سنك بكالسكه خورد و بىاحترامى بكالسكهء صدر اعظم شد مدبّر الممالك جواب داد سنك خوردن بكالسكه چه ربطى به من دارد در جواب گفت كالسكه مقابل منزل شما كه رسيده بود سنك به او زده شد مدبّر الممالك گفت پس تقصير بر صاحبخانه و آنكه بالاخانه را در خيابان بنا كرده است علاء الدوله